Nieuwe regelgeving rondom rijden onder invloed van drugs

Drugs

Per 1 juli 2017 is de regelgeving over rijden onder invloed van drugs veranderd.

Voor die tijd viel het rijden onder invloed van drugs onder het ‘algemene verbod’: het verbod om te rijden onder invloed van middelen die de rijvaardigheid kunnen verminderen, in die mate dat men niet tot behoorlijk besturen in staat is.

Sinds 1 juli 2017 kent de Wegenverkeerswet 1994 een speciaal artikellid voor het besturen onder invloed van (voornamelijk) drugs: artikel 8 lid 5 Wvw1994.

Aan de inhoud verandert niet zoveel: het rijden onder invloed van drugs was en blijft strafbaar, maar de wetswijziging brengt twee belangrijke veranderingen met zich mee:

  1. er zijn zogenaamde grenswaarden vastgesteld,
  2. en de politie mag naast een blaastest (voor alcohol) ook een speekseltest (ook wel tuftest genoemd) uitvoeren.

Grenswaarden

Per 1 juli is ook het Besluit alcohol, drugs en geneesmiddelen in het verkeer van kracht geworden. Naast een aantal andere zaken, worden daarbij ook zogenaamde grenswaarden vastgelegd: de maximale concentratie van een middel in het bloed, net als bij alcohol. Onder de grenswaarde is geen sprake van strafbaar gedrag. Daarboven wel.

Bij de grenswaarden wordt onderscheid gemaakt tussen

  1. gebruik van een middel in combinatie met een ander middel (of alcohol),
  2. en het gebruik van een middel zonder andere middelen gebruikt te hebben.

In het eerste geval zijn de grenswaarden (veel) lager, terwijl de grenswaarden zonder combinatie met andere stoffen al niet heel hoog zijn. De grenswaarden zonder combinatie zijn als volgt:

  • amfetamine, methamfetamine, cocaïne, MDMA, MDEA en MDA: 50 microgram per liter bloed;
  • cannabis: 3,0 microgram THC per liter bloed;
  • heroïne en morfine: 20 microgram per liter bloed;
  • GHB, gamma butyrolacton of 1,4-butaandiol: 10 milligram per liter bloed.

Met deze grenswaarden is autorijden na gebruik van bijvoorbeeld één pilletje XTC (plusminus 200 microgram per liter bloed, vier keer de toegestane waarde), één jointje (plusminus 100 microgram THC per liter bloed, ruim dertig keer de toegestane waarde), of GHB (60 milligram per liter bloed, zes keer de toegestane hoeveelheid) strafbaar.

Hoelang je moet wachten na gebruik om weer te mogen rijden, verschilt van persoon tot persoon. Meer informatie staat bijvoorbeeld hier: https://nos.nl/op3/artikel/2180870-zo-lang-mag-je-niet-autorijden-na-drugsgebruik.html

Daar staat bijvoorbeeld ook vermeld dat langdurig Cannabisgebruikers een probleem kunnen hebben: THC wordt onder meer opgeslagen in vet, en ook wanneer je géén cannabis gebruikt hebt, kan THC vrijkomen in je bloed waardoor je de grenswaarde kunt overschrijden!

Speekseltest

speekseltestEen tweede verandering is dat de politie een nieuw (voorlopig) testmiddel heeft gekregen. De politie kan je vanaf 1 juli jl. vragen of je mee wil werken aan een speekseltest.

Zo’n speekseltest is een voorlopig onderzoek en kan bepalen of je mee moet naar het bureau om een bloedonderzoek te (laten) doen. Uit het bloedonderzoek kan blijken of je de grenswaarden overschreden hebt, of niet.

Is een speekseltest verplicht?

Het meewerken aan de speekseltest is verplicht: het weigeren van medewerking is strafbaar, en bovendien zal het ook nog eens leiden tot het (verplicht) ondergaan van een bloedonderzoek.

Ook hier is een vergelijking te maken met het (voorlopig) ademonderzoek, ook daarvan is medewerking verplicht en brengt de weigering met zich dat je op het politiebureau zal moeten blazen.

Verschil ademluchtonderzoek en speekseltest

Er zit echter wel één (heel) belangrijk verschil tussen een ademlucht onderzoek en een speekseltest. Bij de speekseltest laat je immers lichaamsmateriaal (speeksel) achter in een daartoe bestemd buisje.

Indien je (tevens) verdacht wordt van een strafbaar feit, kan beslag gelegd worden op het speeksel, en kan daarnaar DNA-onderzoek gedaan worden.

Ook voor niet-verdachten kleeft een serieus bezwaar aan het afgeven van lichaamsmateriaal. Zo is niet (zonder meer) duidelijk hoe lang dit bewaard blijft en wat in de toekomst allemaal kan of mag met het lichaamsmateriaal. Niet ondenkbaar is dat de wet in de toekomst toestaat dat aanvullend onderzoek gedaan mag worden naar reeds bestaand lichaamsmateriaal.

Weigering speekseltest

Met weigering van de speekseltest stapelen de problemen zich dus op: je voorkomt er geen bloedtest mee, en je loopt het risico van strafrechtelijke vervolging wegens de weigering. Dit terwijl er wel wezenlijke en serieuze bezwaren zijn tegen de medewerking aan de speekseltest.

Vanwege de bijkomende problemen is een weigerachtige houding niet aan te raden. Mocht je een principieel punt willen maken, dan doe je er verstandig aan om direct aan te geven dat je weigert omdat de regelgeving geen voorziening heeft wat er met je afgegeven speeksel gebeurt. Op dit manier behoud je de mogelijkheid om later bij de rechter op goede gronden verweer te voeren.

Bloedtest

bloedtestWanneer de speekseltest een indicatie voor drugsgebruik is, of wanneer je de speekseltest geweigerd hebt, kun je verplicht worden tot een bloedtest. Daarbij wordt bloed afgenomen en wordt onderzocht of en zo ja in welke hoeveelheid, drugs in je bloed zitten.

Zonder een bloedtest kan niet vastgesteld worden of je de grenswaarden bent overschreden. Weigeren van de bloedtest is niet mogelijk: je kunt gedwongen worden bloed af te staan.

Bloedtest waterdicht?

Er zit een (klein) gaatje in de wet. De bepaling die gaat over het bloedonderzoek, is na 1 juli niet aangepast. Artikel 163, eerste lid en vierde van de Wegenverkeerswet 1994 verwijst naar

een onderzoek zoals bedoeld in artikel 8, tweede lid onder a en artikel 8, derde lid onder a Wegenverkeerswet 1994.

Die artikelleden zien op de maximumgehaltes aan alcohol in het bloed. Ook de relevante bepalingen in het Besluit Alcohol, Drugs en Geneesmiddelen maken onderscheid tussen bloedonderzoek naar alcohol en bloedonderzoek naar drugs.

Dat biedt de volgende mogelijkheid:

Wanneer uw medewerking aan een bloedtest verzocht wordt, de kunt u ervoor kiezen om die toestemming te geven waarbij u duidelijk laat opschrijven dat u akkoord gaat met het verzoek zoals gedaan op grond van artikel 163, vierde lid van de Wegenverkeerswet 1994. Vooral dat (juist) opschrijven is belangrijk, omdat u daarmee enkel toestemming geeft tot bloedonderzoek naar alcoholgehaltes.

Juridische gevolgen rijden onder invloed drugs

De juridische gevolgen van rijden onder invloed van drugs zijn fors. Bij overschrijding van de grenswaarden kun je een strafrechtelijke vervolging tegemoet kunnen zien (waarbij vrij forse straffen opgelegd kunnen worden).

De politie zal ook een melding bij het CBR doen. Het CBR zal bij rijden onder invloed van drugs direct de geldigheid van je rijbewijs schorsen: vanaf dat moment mag je niet meer rijden.

Daarnaast word je verplicht tot het ondergaan van een medisch onderzoek. Daarbij zal een psychiater onderzoeken of sprake is van drugsmisbruik – in dat geval ben je je rijbewijs voor langere tijd kwijt!

Deze regelgeving is overigens vreemd genoeg niet aangepast per 1 juli 2017. Dat betekent dat rijden onder invloed van drugs onder de grenswaarde, géén strafrechtelijke problemen oplevert, maar mogelijk nog wel een probleem met het CBR. Of dat ook zal gaan gebeuren, zal de rechter moeten beslissen.

Conclusie

Rijden onder invloed van drugs heeft grote gevolgen: dat was al voor 1 juli 2017, maar door de invoering van grenswaarden is de strafrechtelijke aanpak vergemakkelijkt. Dat geldt ook voor de speekseltest. Daarmee is het veel gemakkelijker om het rijden onder invloed bewijsbaar te maken.

Er kleven wel nadelen aan de speekseltest. Met name het punt dat onduidelijkheid bestaat over wat er met het lichaamsmateriaal gebeurt is een wezenlijk bezwaar. Tegelijkertijd is weigering niet echt een optie, tenzij je bereid bent om een uitgebreide juridische procedure op de koop toe te nemen.

De kansen op succes in zo’n procedure worden vergroot indien je vervolgens wel toestemming geeft voor de bloedtest, maar dan wel zoals hiervoor beschreven.

Strafrechtadvocaat

Meer informatie rondom de juridische gevolgen van rijden onder invloed of op zoek naar een ervaren advocaat? Neem contact op met een strafrechtadvocaat van 3 Advocaten in Amersfoort. Wij leveren onze diensten in heel Nederland en hebben ruime ervaring met drugsgerelateerde en rijbewijsgerelateerde zaken.